Trận lụt lịch sử diễn ra vào tháng 11/2008 trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã nhấn chìm các căn hộ  tầng 1, chung cư C1 Thành Công (phường Thành Công, quận Ba Đình). Toàn bộ khu nhà mất điện, mất nước và có nguy cơ đổ sụp bất kỳ lúc nào. Trước tình hình này, ngày 8/11/2008, UBND Thành phố Hà Nội đã tiến hành di dời khẩn cấp hơn 100 hộ gia đình tại chung cư này đến tạm cư tại Nhà N06, Khu tái định cư Dịch Vong, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Ngay sau khi di dời các hộ dân, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Thành phố Hà nội đã phê duyệt dự án xây dựng mới Nhà C1 Thành Công vao 17 tầng với 2 tầng hầm và giao cho Tổng Công ty xây dựng công trình giao thông 1 làm chủ đầu tư.

Ông Nguyễn Phương Sáng – chủ một căn hộ Nhà C1 Thành Công hiện tạm cư tại phòng 1003, Nhà N6, Dịch Vọng nói với chúng tôi: các hộ dân Chung cư C1 di dời đến địa điểm tạm cư trong tâm trạng lo lắng, không ổn định vì sau buộc phai di dời khỏi nhà cũ do ngập lụt, không thấy có cơ quan chức năng hay đơn vị nào trực tiếp họp bàn với dân về việc tái định cư và cơ chế bồi thường, hỗ trợ di dời. Gần 2 năm kể từ khi buộc phải di dời, các hộ dân đã nhiều lần gửi đơn kiến nghị lên các cấp chính quyền và chủ đầu tư dự án. Tuy nhiên, cho đến nay người dân vẫn không được giải đáp một cách thoả đáng.  

Linh động hay gian dối? 

Hai vấn  đề chính được các hộ dân kiến nghị đến cơ quan chức năng và chính quyền phường Giảng Võ là việc thoả thuận về những vấn đề liên quan đến nhà tái định cư và giấy phép xây dựng dự án.

Theo bà  Lê Thị Thu Dần, chủ phòng 205 nhà C1 Thành Công, giấy phép xây dựng số 1577/SXD – QLCP mà  chủ đầu tư dự án ghi trên tấm bảng giới thiệu thực chất chỉ là văn bản thoả thuận giữa Sở Xây dựng Hà Nội và Tổng Công ty xây dựng công trình giao thông 1 về việc “chấp thuận triển khai thi công cọc gia cố đài giằng móng công trình”. Mặt khác, khi tiến hành thi công dự án, chủ đầu tư cũng không làm việc trực tiếp với dân đề thoả thuận về các vấn đề liên quan đến việc đền bù, giải phóng mặt bằng và thiết kế, quy hoạch xây dựng dự án mới.

Giải thích với chúng tôi về vấn đề này, ông Trần Ngọc Phương - Phó Ban quản lý dự án cải tạo, xây mới chung cư C1 Thành Công cho biết, đây là  dự án đặc thù, do chung cư C1 là nhà nguy hiểm, phải di dời khẩn cấp, sau đó mới quay lại thoả thuận về bồi thường, giải phóng mặt bằng và giao cho quận Ba Đình thực hiện. Do thời gian tiến hành các thủ tục kéo dài nên việc trả lời ý kiến của người dân có chậm trễ. Ngày 9/7 vừa qua, Tổng Công ty xây dựng công trình giao thông 1 đã có văn bản trả lời các kiến nghị của người dân và giải thích việc vì sao dự án phải tiến hành xây dựng trước khi có giấy phép.

Theo ông Phương, do tính chất đặc thù, để đảm bảo thi công và hoàn thành công trình đúng tiến độ, rút ngắn thời gian tái định cư, chủ đầu tư đã  đề nghị Sở Xây dựng cho phép đầu tư xây dựng phần cọc, đài móng của công trình theo Hồ sơ thiết kế cơ sở đã được Sở Xây dựng tham gia ý kiến. Tuy nhiên, ông Phương không giải thích được vì sao trên tấm biển giới thiệu dự án cải tạo, xây mới lại đề “Giấy phép xây dựng số 1577/SXD”(?)!  

Sẽ là tiền lệ xấu! 

Tính đến thời điểm này, Chung cư C1 Thành Công vẫn là  dự án đầu tiên và duy nhất trên địa bàn Thành phố Hà Nội phải di dời khẩn cấp (cưỡng bức di dời). Do đó, những vấn đề liên quan đến nhà tái định cư và giấy phép xây dựng dự án sẽ do Thành phố chỉ định. Theo quyết định số 4170/QĐ – UBND ngày 17/8/2009 của UBND Thành phố Hà Nội, đối với các hộ đang sử dụng hợp pháp, phần diện tích căn hộ tái định cư tại nhà C1 Thành Công mới, các hộ dân chỉ được đền bù bằng 1,3 lần diện tích hợp pháp. Với các hộ tại tầng 1 thì hệ số đền bù là 0,4 lần diện tích hợp pháp và được thê 01 đơn vị diện tích kinh doanh dịch vụ tại tầng 1 của toà nhà. Đây chính là một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên những bức xúc cho các hộ dân bởi thực tế tại một số dự án cải tạo, xây mới chung cư trên địa bàn thành phố như B6, C7 Giảng Võ, I1, I2, I3 Thành Công… các hộ dân đều được nhận hệ số đền bù căn hộ khá cao, từ 1,7 đến 2,5 lần so với diện tích căn hộ cũ.

Vụ việc Chung cư C1 Thành Công đang thu hút sự quan tâm của dư luận bởi đây là dự án đầu tiên và cũng là duy nhất tại Hà Nội phải di dời khẩn cấp tính đến thời điểm này. Các động thái tiến hành dự án cũng như mức đền bù, tái định cư cho người dân sẽ là cơ sở để thực hiện các dự án tiếp theo. Nếu việc chủ đầu tư tiến hành xây dựng dự án là đúng theo trình tự, thủ tục pháp luật thì tại sao lại có sự “tiền hậu bất nhất” trong giấy phép xây dựng dự án bởi tình đến thời điểm này, dự án vẫn chưa hề có giấy phép xây dựng(?)! Còn nếu những kiến nghị của các hộ dân là có cơ sở thì có một câu hỏi đặt ra là chính quyền địa phương đã đứng ở đâu khi để các hộ dân gần 2 năm qua phải đi cầu cứu khắp nơi(?)!

Vụ việc có thể tạo nên một tiền lệ xấu là  chủ đầu tư cứ tiến hành xây dựng dự án cải tạo, xây mới chung cư cũ trong khi không nhận được sự đồng thuận của người dân!