Trên thực tế, những biến động về lao động đã làm tăng chi phí tuyển dụng, đào tạo mới, trả trợ cấp thôi việc, đồng thời làm giảm năng suất, chất lượng sản phẩm của các doanh nghiệp. Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp dệt may khó hoàn thành được đơn hàng đúng hẹn và xa hơn, mục tiêu xuất khẩu 10,5 tỷ USD của toàn ngành dệt may trong năm 2010 sẽ bị ảnh hưởng.
Theo số liệu thống kê của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành ước đạt 5,8 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Để đạt mục tiêu xuất khẩu 10,5 tỷ USD của năm nay, trong 5 tháng cuối năm, trung bình mỗi tháng, xuất khẩu dệt may phải đạt từ 950 triệu USD đến 1 tỷ USD. Đây là con số không dễ thực hiện, vì những tháng qua, trong bối cảnh các doanh nghiệp đầy ắp đơn hàng, nhưng thiếu lao động sản xuất, kim ngạch xuất khẩu dệt may của các tháng, trừ tháng 7, đều chưa chạm được ngưỡng 900 triệu USD.
Ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch Công đoàn ngành dệt may cho rằng, thị trường lao động ngành dệt may đang hình thành, phát triển và từng bước vận hành theo quan hệ cung - cầu. Tuy nhiên, gần đây, thị trường này đã phát sinh những vấn đề phức tạp trong quan hệ lao động. Các cuộc đình công, ngừng việc tập thể (hầu hết là tự phát) diễn ra ngày càng nhiều, do người lao động chưa hài lòng với thu nhập, tình trạng làm thêm giờ quá nhiều, việc thanh toán tiền làm thêm giờ nhiều nơi chưa đúng chế độ quy định.
Để đảm bảo các đơn hàng xuất khẩu từ nay đến hết năm, nhiều doanh nghiệp, như Công ty cổ phần May Hồ Gươm, đang áp dụng các giải pháp tăng năng suất lao động, cải tiến công nghệ. Một số doanh nghiệp khác thì thay đổi phương thức tuyển dụng bằng cách công khai lương, thưởng, các chế độ chính sách mà người lao động được hưởng, với hy vọng sẽ thu hút được lao động.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguyên nhân chính dẫn đến những biến động trên thị trường lao động dệt may là nhu cầu lao động lớn do tốc độ đầu tư tăng nhanh, hệ thống các truờng đào tạo mới chỉ cung cấp khoảng hơn 20.000 công nhân/năm, đáp ứng được hơn 10% nhu cầu, thị trường thiếu lao động lành nghề và chuyên gia trình độ cao, sự chênh lệch về thu nhập giữa các doanh nghiệp cùng ngành nghề, cùng khu vực... Nếu những vấn đề này không được giải quyết triệt để, thì xem ra, triển vọng cân đối cung – cầu lao động ngành dệt may vẫn còn khá xa vời.
