Với giới đầu tư kinh doanh, sự minh bạch trước hết là về thông tin phục vụ và liên quan tới hoạt động kinh doanh. Đây là yếu tố được coi là then chốt đối với thành công của họ, bởi chỉ khi tiếp cận và được quyền tiếp cận đầy đủ thông tin, các nhà đầu tư mới có thể đủ điều kiện và cơ sở để đầu tư và đầu tư dài hạn.
Tất nhiên, ngược lại, khi các câu hỏi về những thay đổi chính sách, phát triển cơ sở hạ tầng, kế hoạch sử dụng đất của địa phương không tìm được câu trả lời thoả đáng và tin cậy, thì hoạt động cầm chừng, do dự là điều dễ hiểu trong điều hành doanh nghiệp.
Rất có thể đây là một phần nguyên nhân khiến niềm tin của doanh nghiệp, theo khảo sát trong khuôn khổ PCI, cũng giảm xuống. Chỉ có 65% doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam tiếp tục mở rộng hoạt động trong vòng hai năm tới, một con số khá thấp so với 78% của năm 2008 và 77% của năm 2007. Nếu chỉ tính riêng doanh nghiệp nhỏ và vừa, niềm tin kinh doanh có vẻ khó khăn hơn, khi chỉ khoảng 47% lên kế hoạch cho các dự án mới, dự án mở rộng…
Trong bối cảnh hiện tại, khi các kịch bản kinh tế vẫn đang được các nhà nghiên cứu kinh tế cân nhắc, những khuyến nghị cụ thể về cơ hội và thách thức cho môi trường kinh doanh năm 2010 vẫn ở trong thế khá bất định, niềm tin của giới đầu tư về cơ hội kinh doanh đương nhiên ít nhiều sẽ bị ảnh hưởng.
Giả sử các chính sách, các quy định và khả năng tiếp cận thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tiếp tục theo đà tăng của những năm trước, có thể những đánh giá về niềm tin kinh doanh của các doanh nghiệp tham gia điều tra sẽ khác.
Điểm đáng lưu ý là, trong các chỉ số thành phần, chỉ tiêu tiếp cận tài liệu văn bản pháp lý (luật, nghị định và các văn bản hướng dẫn) đã được cải thiện và được đánh giá là dễ tiếp cận nhất kể từ khi bắt đầu tiến hành điều tra PCI từ năm 2005 đến nay. Thành tích này là nhờ việc ban hành Luật Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và việc thực hiện cam kết của Việt Nam khi trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Rõ ràng, rào cản thông tin đang nằm trong phạm vi của các địa phương khi các doanh nghiệp nhắc tới 5 loại tài liệu kế hoạch khó tiếp cận là ngân sách tỉnh, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh, kế hoạch triển khai cơ sở hạ tâng mới, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất và các chính sách ưu đãi của tỉnh. Trong số này, ngân sách và kế hoạch sử dụng đất được coi là các thông tin khó tiếp cận nhất.
Hệ quả của thực trạng này đương nhiên là sự phát triển của kinh doanh nhờ quan hệ cá nhân và tính minh bạch càng kém, thì lỗ hổng để trục lợi càng lớn. Yếu tố năng suất, chất lượng trong hoạt động đầu tư kinh doanh tiếp tục sẽ phải đối mặt với những cản trở khó vượt qua. Bài toàn nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt
Có một điểm tiếp tục được khẳng định sau 5 năm thực hiện xếp hạng PCI, đó là kết quả điều hành có liên hệ chặt chẽ tới quy mô số doanh nghiệp, kết quả hoạt động của doanh nghiệp và tăng trưởng chung của kinh tế địa phương. Sự thay đổi của một điều trong PCI sẽ có thể thu hút thêm 3 nhà đầu tư lựa chọn địa phương làm địa điểm kinh doanh. Nếu tăng một điểm chỉ số tính minh bạch sẽ giúp tăng 13% số doanh nghiệp trên 1.000 dân, 17% đầu tư trên đầu người và tăng lợi nhuận trên mỗi doanh nghiệp ở mức khoảng 62 triệu đồng.
Đó là những con số lượng hoá mà các chuyên gia về PCI đã đưa ra trên cơ sở tính toán các kết quả hệ số hồi quy.
