Khuyến khích đầu tư nước ngoài thông qua hình thức M&A
Ông Vũ Bá Phú, Phó cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương)
Hiện cơ chế quản lý nhà nước liên quan tới hoạt động M&A là khuyến khích đầu tư nước ngoài thông qua hình thức M&A. Bên cạnh đó, kiểm soát thị trường nhằm lành mạnh hoá, tăng tính minh bạch, tránh lũng loạn thị trường. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý hoạt động M&A, đặc biệt là kiểm soát các vụ M&A thuộc diện phải thông báo, nhưng không thông báo hoặc bị cấm nhưng vẫn tiến hành. Tạo thuận lợi cho các DN thông báo, hoặc xin được hưởng miễn trừ.
Nghiên cứu kỹ khi muốn thực hiện M&A
Ông Andy Ho, Giám đốc điều hành VinaCapital
DN Việt
Với trường hợp DN muốn bán công ty, cần hỏi rằng tại sao mình muốn bán? Có quá nhiều DN quyết định bán chậm, nên bị giảm giá rất lớn. DN cần phát hiện vấn đề trước, với tầm nhìn xa. Ví dụ, một DN đang kinh doanh mặt hàng nước giải khát, nhưng trên thị trường chuẩn bị xuất hiện người khổng lồ, thì chắc chắn, khả năng cạnh tranh sẽ bị ảnh hưởng. Khi đó, nếu không tính toán, thị phần bị giảm do cạnh tranh, thì lúc muốn bán, DN sẽ không còn được giá như lúc mà họ nhận được lời đề nghị.
Một điều nữa mà DN cần chú ý khi M&A là mặc dù đã đàm phán và hoàn tất phần mua bán DN, nhưng khi đó mới chỉ hoàn thành 50% công việc. 50% còn lại liên quan rất nhiều tới khâu sáp nhập (con người, hệ thống, kế toán...).
Lưu ý các vấn đề cản trở hoạt động M&A
Bà Yosephine Yei, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán SaigonBank Berjaya
DN cần chú ý tới các vấn đề cản trở hoạt động sáp nhập. Trong đó, có thể kể đến các vấn đề như sự khác biệt về kỳ vọng và kinh nghiệm kinh doanh; những rủi ro về tiền tệ, lạm phát, lãi suất ngân hàng, sự sẵn sàng của dòng tiền; những thay đổi về mặt pháp lý, thủ tục; sự chắc chắn trong tương lai; quản trị DN; cách thức thoái vốn hoặc tiếp tục kinh doanh; sự khác biệt về văn hóa...
Đối với các DN có vốn đầu tư nước ngoài, để thành công tại thị trường Việt
Việc định giá DN còn gặp nhiều vướng mắc
Ông Phạm Quang Huy, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Dầu khí (PSI)
Công ty cổ phần Chứng khoán Dầu khí đã thực hiện rất nhiều các thương vụ M&A cho các DN, đặc biệt là các DN thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Khi thực hiện các thương vụ M&A, DN nhà nước thường gặp khó khăn và mất nhiều thời gian, vì văn bản pháp luật chưa đồng bộ và việc định giá DN gặp nhiều vướng mắc.
Bên cạnh đó, các DN thiếu những hiểu biết cơ bản về hoạt động M&A; đồng thời cũng không rõ sau khi thực hiện M&A DN sẽ như thế nào. Việc hợp tác và cung cấp thông tin của DN cho đơn vị tư vấn còn hạn chế. DN chưa hiểu rõ những mặt tích cực của việc thực hiện M&A. DN bị sáp nhập, hợp nhất thường có tư tưởng bị mất quyền lợi.
Nhiều khác biệt giữa các bên tham gia M&A
Ông Tô Hải, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Bản Việt
Các thương vụ M&A tại Việt
Bên cạnh đó, có rất nhiều sự khác biệt giữa các bên tham gia thương vụ như con người, văn hoá DN, bộ máy và hệ thống quản trị. Thị trường cũng đang gặp phải vấn đề liên quan tới tính chuyên nghiệp của các đơn vị tư vấn. Ngoài ra, quan điểm giữa các cơ quan quản lý chưa thống nhất trong việc thực hiện và vận dụng luật, cộng với hệ thống luật không đồng bộ, làm giảm khả năng thành công và kéo dài thời gian thực hiện các thương vụ.
Xây dựng lộ trình và thời điểm thực hiện hoạt động M&A
Ông Lương Quang Hiển, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Kinh Đô
Trước khi thực hiện thương vụ M&A, DN cần trả lời một loạt câu hỏi có liên quan. Chẳng hạn, mục tiêu M&A là gì, nó có phù hợp với chiến lược phát triển của công ty? Vấn đề định giá DN cũng rất quan trọng và DN phải trả lời được việc định giá hai DN riêng lẻ, cũng như giá trị cộng hưởng khi hai DN sáp nhập để làm cơ sở xác định giá mua.
Các phương án M&A cũng cần được nghiên cứu kỹ, như DN sẽ mua tài sản hay mua lại phần góp vốn; mua một phần, mua chi phối hay sáp nhập; thanh toán bằng tiền hay cổ phiếu hay cả hai cách. Bên cạnh đó, DN cũng cần phải tính tới hàng loạt vấn đề có liên quan, như lộ trình và thời điểm nào thì thực hiện sáp nhập. Vai trò của các cổ đông lớn, tổ chức tư vấn sáp nhập và tổ chức kiểm toán. Cơ sở thoái vốn cũng cần được nghiên cứu để có được một thương vụ thành công.
Thiếu quy định cụ thể liên quan đến hoạt động M&A
Bà Hồ Ngọc Yến Phương, Phó tổng giám đốc Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Dầu khí (PV Drilling)
Thương vụ sáp nhập Công ty cổ phần Đầu tư Khoan Dầu khí Việt Nam (PVD Invest) vào PV Drilling được thực hiện từ tháng 12/2008 và chính thức hoàn tất vào ngày 4/9/2009. Việc thành công của thương vụ sáp nhập này đã giúp PV Drilling mở rộng hoạt động kinh doanh dịch vụ cho thuê và vận hành giàn khoan, đạt mục tiêu chiếm lĩnh thị trường khoan thông qua việc sở hữu thêm hai giàn khoan trong thời gian ngắn. Đồng thời, sau sáp nhập, công tác quản lý của PV Drilling, đặc biệt là công tác điều hành giàn khoan được quản lý tập trung, sử dụng chung nguồn nhân lực và cơ sở hậu cần sẵn có, nên sẽ tiết kiệm chi phí quản lý, nhân sự vận hành giàn khoan và gia tăng hiệu quả kinh doanh. Đây cũng là một trong các lợi ích của việc sáp nhập, giúp PV Drilling duy trì mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận trong giai đoạn khó khăn hiện nay do ảnh hưởng của thời kỳ hậu khủng hoảng kinh tế.
Sau khi thực hiện sáp nhập, chúng tôi nhận thấy, các cơ chế hiện hành vẫn còn thiếu các quy định cụ thể liên quan đến việc thực hiện sáp nhập giữa hai doanh nghiệp ngoài quốc doanh, đặc biệt là hai doanh nghiệp đại chúng và các quy định vẫn chưa đồng bộ trong các bộ, ban, ngành. Vì vậy, mặc dù đã chuẩn bị kỹ và thực hiện đúng các thủ tục có liên quan, nhưng PV Drilling cũng gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, dẫn đến chậm tiến độ. Điều này đặc biệt cần thiết, khi mà thời điểm sáp nhập đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định giá trị và quyền lợi của các cổ đông. Vì vậy, nếu Nhà nước xem xét, bổ sung và cụ thể hơn trong các quy định của các bộ luật hiện tại liên quan đến M&A, thì công tác này sẽ được thực hiện thuận lợi hơn trong tương lai.
