Cần nhắc lại rằng, lời khẳng định trên của ông Hong Sun được đưa ra ngay sau khi Ngân hàng Thế giới (WB) công bố Báo cáo Đầu tư xuyên biên giới 2010.

Báo cáo này được thực hiện dựa trên kết quả khảo sát tại 87 quốc gia, nhằm so sánh về sự cởi mở trong tiếp nhận vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của các nước.

Theo bản báo cáo trên, Việt Nam có điểm số khá cao trong việc cung cấp thông tin về đất công nghiệp. Thậm chí, Việt Nam là một trong 10 nước đứng đầu danh sách về việc cung cấp các thông tin liên quan tới vấn đề này. Tuy nhiên, thời gian thuê đất lại là một thách thức. Nếu ở Việt Nam, thời gian thuê đất công mất 133 ngày và thuê đất tư mất 120 ngày, thì tại Malaysia chỉ mất tương ứng 13 ngày và 79 ngày, tại Indonesia là 35 ngày và 81 ngày, Trung Quốc là 59 ngày và 129 ngày và tại Thái Lan là 30 ngày và 128 ngày.

Cũng theo báo cáo của WB, thời gian để thành lập một công ty trách nhiệm hữu hạn ở Việt Nam trung bình là 94 ngày với 12 thủ tục. Trong khi đó, ở Thái Lan chỉ là 34 ngày, ở Ấn Độ là 46 ngày, còn Malaysia là 14 ngày và Indonesia là 86 ngày. Lý do của sự chậm trễ này, theo lý giải của WB, là vì các công ty nước ngoài phải nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận đầu tư ở các sở kế hoạch và đầu tư.

“Việc này mất trung bình 57 ngày. Ngoài ra, các công ty nước ngoài cũng phải trình một dự án đầu tư cụ thể, bao gồm cả báo cáo nghiên cứu khả thi và đánh giá tác động môi trường”, báo cáo của WB đề cập.

Tương tự, báo cáo của WB cho thấy, dường như Việt Nam có nhiều hạn chế hơn so với các nước khác trong khu vực về phần chủ sở hữu. Nguyên nhân là có tới 18 trong tổng số 33 ngành được điều tra tại Việt Nam mà nhà đầu tư nước ngoài vẫn chưa được mở cửa cho sở hữu 100% vốn tại một doanh nghiệp. Và mặc dù, Việt Nam đã có nhận thức về tầm quan trọng của trọng tài thương mại, nhưng vẫn ít nhà đầu tư nước ngoài lựa chọn xét xử trọng tài khi có tranh chấp và nguyên nhân là do các quy định về vấn đề này chưa thực sự hiệu quả.

Nhận xét về bản báo cáo của WB, ông Hong Sun cho rằng, những đánh giá trên là đúng, nhưng chưa đầy đủ, chưa phản ánh hết mặt khách quan, cũng như chủ quan của nền kinh tế Việt Nam. “Trên một khía cạnh nào đó, kết quả khảo sát của WB có thể sẽ ảnh hưởng đến việc thu hút đầu tư vào Việt Nam. Tuy nhiên, hiện nay, Chính phủ Việt Nam cũng đang nỗ lực hết mình để cải thiện môi trường đầu tư sao cho thuận lợi nhất, điển hình là việc thực hiện Đề án 30”, ông Hong Sun nói.

Cũng phải thừa nhận rằng, dù đã được cải thiện nhiều, song môi trường đầu tư của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Sự mất điểm và tụt hạng năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong năm qua có thể coi là một trong những ví dụ điển hình. Báo cáo của WB có thể tiếp tục là một lời cảnh báo đối với việc cần phải hoàn thiện hơn nữa môi trường kinh doanh của Việt Nam. Khi xây dựng báo cáo này, WB cũng mong muốn các quốc gia sẽ tiếp cận thông tin này và tự đánh giá để xem khu vực nào họ có thể cải thiện hơn nữa.

“Đúng là những nỗ lực trong cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam trong những năm qua chưa đủ để gỡ bỏ những khó khăn cho nhà đầu tư nước ngoài, nhưng Chính phủ Việt Nam đã có nhiều biện pháp để giải quyết những vấn đề tồn tại. Thực tế là, bây giờ vẫn chỉ là thời kỳ quá độ của tiến trình cải cách hành chính mà thôi và cũng chưa có một đất nước nào có thể khẳng định mình có một chính sách hành chính hoàn thiện và tốt đẹp nhất trên mọi phương diện. Vì vậy, chúng tôi, với tư cách các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang chờ đợi sự cải thiện của chính sách đầu tư từ phía Chính phủ Việt Nam”, ông Hong Sun nói.