11:10:24 Thứ sáu, 11/06/2010
Đồng thuận tầm nhìn 2020
Lê Minh
(baodautu.vn) Ở "thời điểm thú vị này", như cách nói của Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Victoria Kwakwa, Việt Nam vẫn đang đứng trước những thách thức lớn cần xử lý để đảm bảo tính bền vững cho các thành tựu phát triển đáng khích lệ đã đạt được.
Việc các bên tham dự cùng thẳng thắn chỉ ra những yếu kém nội tại và những nguy cơ trong ngắn hạn cũng như dài hạn đối với nền kinh tế Việt Nam tại Hội nghị giữa kỳ Nhóm tư vấn các nhà tài trợ (CG) tổ chức trong 2 ngày 9-10/6/2010 tại Kiên Giang thể hiện cả phía khách và chủ nhà đều không tự ru ngủ bởi những kết quả rất đáng khích lệ mà Việt Nam đã đạt được, đặc biệt trong giai đoạn diễn ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Trong điều kiện nền kinh tế toàn cầu gặp nhiều khó khăn do tác động của cuộc khủng hoảng, Việt Nam đã làm tốt hơn hầu hết các nước khác trong khu vực, duy trì được tốc độ tăng trưởng cao và là một trong 12 quốc gia trên thế giới tăng trưởng dương trong năm 2009. Đặc biệt, kinh tế vĩ mô đã được "cơ bản giữ ổn định" và lạm phát được "kiểm soát tốt", theo đánh giá của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Hội nghị.

Mặc dù vậy, nguy cơ lạm phát cao trở lại ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô và sự phát triển bền vững của nền kinh tế, sức cạnh tranh yếu của các sản phẩm made-in-Vietnam, những khó khăn đối với một số cân đối lớn như xuất nhập khẩu và cán cân thanh toán quốc tế, nguy cơ thiên tai, hạn hán, bão lũ..., khiến những thành tựu đạt được vẫn chưa vững chắc. "Khó khăn vẫn còn nhiều, mặc dù triển vọng phát triển khá tích cực", Thứ trưởng thường trực Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh nhận định.

Vấn đề thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà tài trợ tại Hội nghị CG giữa kỳ lần này là những giải pháp chính sách mà Chính phủ Việt Nam sẽ đưa ra để đạt được tính bền vững cho phát triển kinh tế ở thời điểm quốc gia này vừa gia nhập nhóm các nước có thu nhập trung bình sớm hơn so với kế hoạch đã đề ra và đang chuẩn bị cho chiến lược phát triển trong 10 năm tới - "thời điểm thú vị" mà bà Kwakwa đã đề cập.

Về ngắn hạn, cũng như mối quan tâm chung của các nước khi vừa bước sang giai đoạn hậu khủng hoảng, các cân đối vĩ mô và sự ổn định hệ thống tài chính - ngân hàng là những vấn đề được nhiều nhà tài trợ nhấn mạnh tại Hội nghị khi đề cập việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2010. "Thách thức chính là củng cố những thành tựu mới đạt được gần đây trong ổn định kinh tế vĩ mô" - đại diện Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) nhấn mạnh - "Điều này đòi hỏi một chính sách tiền tệ ổn định và sự truyền thông rõ ràng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rằng các điều kiện tiền tệ sẽ không được nới lỏng hơn nữa cho đến khi lạm phát đi vào quỹ đạo giảm, niềm tin vào tiền đồng được thiết lập vững chắc và dự trữ ngoại hối được tăng tới mức thuận lợi hơn".

Đại diện IMF cũng nhấn mạnh việc bảo vệ hệ thống tài chính đã trở thành một thách thức ngày càng lớn trong bối cảnh hệ thống ngân hàng phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây. Cụ thể, theo số liệu của IMF, trong 5 năm qua, tín dụng khu vực tư nhân đã tăng gấp đôi, lên đến 120% GDP và tăng thực 150%. Theo đại diện IMF, "trong bối cảnh này, việc nâng cấp các khuôn khổ giám sát và pháp lý lại càng thêm cần thiết".

Đồng quan điểm với IMF, các Tổ chức Liên hiệp quốc tại Việt Nam cũng nhấn mạnh: "Ở thời điểm này, thách thức đặt ra là cần phải duy trì vị thế chính sách kinh tế vĩ mô hiện nay, điều chỉnh các chính sách tiền tệ, tài chính và ngoại hối cho phù hợp với những điều kiện đang thay đổi của thị trường trong nước và quốc tế".

Về dài hạn, làm thế nào tái cấu trúc nền kinh tế một cách hiệu quả hơn để Việt Nam trở thành một trung tâm trong chuỗi giá trị sản xuất, dịch vụ toàn cầu là một câu hỏi liên quan mật thiết đến quá trình hoàn thiện Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 và Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2015 mà cộng đồng các nhà tài trợ đang quan tâm theo dõi đặc biệt. "Việt Nam sẽ sản xuất gì vào năm 2020?" là câu hỏi mà ông Ayumi Konishi, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam đặt ra trong bài phát biểu bằng tiếng Việt đầy ấn tượng của mình tại Hội nghị. Đây cũng là câu hỏi đầu tiên được Bộ Kế hoạch và Đầu tư đặt ra trong báo cáo Tầm nhìn kinh tế Việt Nam đến năm 2020, "Việt Nam sẽ ở vị trí nào vào năm 2020?", thể hiện mối quan tâm chung của cả hai phía.

Để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững dài hạn, các nhà tài trợ cũng khuyến nghị Việt Nam có chính sách thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân vào lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng qua hình thức hợp tác công - tư (PPP), đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực, đẩy lui tệ tham nhũng, ứng phó hiệu quả với những thách thức mang tính toàn cầu như biến đổi khí hậu...

"Chúng tôi hy vọng rằng, việc thực hiện Kế hoạch 5 năm và Chiến lược Phát triển 10 năm sẽ được tận dụng để tạo cơ hội cho một tầm nhìn chiến lược rõ nét và chương trình nghị sự cho sự phát triển trong tương lai của Việt Nam cũng như giải quyết các thách thức", bà Kwakwa đề xuất.

Đánh giá cao sự hỗ trợ "hết sức hiệu quả" của các nhà tài trợ, đặc biệt trong những thời điểm khó khăn kể từ năm 2008, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ghi nhận "nhiều ý kiến tốt, thiết thực" và khẳng định với các nhà tài trợ về mục tiêu chiến lược của Việt Nam là phấn đấu đến năm 2020 sẽ cơ bản trở thành nước công nghiệp hiện đại và là một trung tâm trong chuỗi giá trị toàn cầu. Thủ tướng cho biết, trong năm 2010, với những giải pháp đồng bộ, tổng hợp, phù hợp với kinh tế thị trường, thông lệ quốc tế và thực tế Việt Nam, các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định các cân đối vĩ mô... mà Chính phủ đặt ra là hoàn toàn khả thi.