Theo Báo cáo bổ sung một số nội dung của Đồ án do Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân trình bày, quy hoạch chung định hướng phát triển thủ đô Hà Nội tương lai sẽ gồm 1 đô thị trung tâm, 5 đô thị vệ tinh, các thị trấn sinh thái và vùng nông thôn. Đô thị trung tâm hạt nhân của Hà Nội được xác định tiếp tục mở rộng khu vực nội đô hiện nay về phía Nam sông Hồng đến đường vành đai 4 và phía Bắc sông Hồng (gồm Đông Anh, Gia Lâm, Mê Linh), nhằm giải quyết các vấn đề tồn tại về hạ tầng đô thị và dân số.

Tuy nhiên, đô thị trung tâm hạt nhân không phát triển liền mạch trên toàn bộ vùng đất đã xác định như trên, mà phải có vành đai xanh như vành đai sông Nhuệ và các nêm xanh phân tách để giới hạn các khu vực đã xây dựng, khu vực cần bảo tồn, khu vực phát triển mới.

Đô thị vệ tinh của Hà Nội được xây dựng phát triển dựa trên các đô thị hiện hữu như Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên, Sóc Sơn. Chỉ có Hòa Lạc là đô thị phát triển mới. Các đô thị vệ tinh này chủ yếu khai thác quỹ đất vùng gò đồi bán sơn địa phía Tây và Bắc, ít ảnh hưởng đến đất nông nghiệp. Các đô thị vệ tinh của Hà Nội khác với các đô thị vệ tinh trong vùng Thủ đô là có chức năng tương đối độc lập và hạn chế những di chuyển về giao thông, giảm thiểu sự lệ thuộc vào đô thị trung tâm hạt nhân, hỗ trợ và tác động qua lại với đô thị trung tâm. Hành lang xanh có vai trò giới hạn sự phát triển lan tỏa từ đô thị trung tâm hạt nhân đến các đô thị vệ tinh và ngược lại…

Dù đa số đại biểu đồng tình với chủ trương phát triển mà Đồ án vạch ra, tuy nhiên các đại biểu cũng cho rằng, Đồ án còn nhiều điểm chưa hợp lý, thiếu luận cứ khoa học thuyết phục, đặc biệt là chủ trương di dời trung tâm hành chính lên Ba Vì và xây dựng Trục Thăng Long.

“Di dời trung tâm hành chính lên Ba Vì chắc chắn sẽ gây lãng phí rất lớn, trong khi hiện nay nhiều cơ quan đầu não đang được xây dựng tại khu vực Mỹ Đình, Mễ Trì. Hơn nữa, nếu đặt ở Ba Vì là quá xa, sẽ tăng chi phí đi lại, điều hành”, đại biểu Vũ Hồng Anh (Hà Nội) góp ý. Việc xây dựng trục Thăng Long đại biểu này cũng cho là lãng phí và không cần thiết. Nếu chỉ để dẫn lên trung tâm hành chính tại Ba Vì thì đường cao tốc Láng – Hòa Lạc và Quốc lộ 32 đã đủ đáp ứng nhu cầu. “Hơn nữa, nếu xây dựng trục này sẽ “nuốt” mất hơn 1.000ha đất trồng lúa 2 vụ là cái giá quá đắt khi thực trạng đất nông nghiệp đang trở nên quý giá”, ông Hồng Anh phân tích.

Đồng quan điểm, các đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn), Nguyễn Ngọc Đào (Hà Nội), Nguyễn Văn Hợp (Hải Dương) đều nhất trí cần loại bỏ chủ trương chuyển trung tâm hành chính và xây dựng trục Thăng Long.

“Tôi hoàn toàn đồng tình với chủ trương của Đồ án khi tách rời các đô thị vệ tinh và nối chúng bằng các trục giao thông. Tuy nhiên, nên gọi là Trục Thăng Long hay Trục “lãng phí” khi theo quy hoạch của Đồ án thì Quốc lộ 32 và Láng – Hòa Lạc hiện đã làm tốt việc kết nối các đô thị lõi và vệ tinh rồi?”, đại biểu Thuyết phản bác. Cũng theo ông Thuyết, nếu xây dựng thì Trục Thăng Long là đường cụt, lại chọc thẳng vào cửa trung tâm hành chính tại Ba Vì, theo phong thủy cũng không ai làm vậy. “Còn về trung tâm hành chính, nếu Đồ án đã xét đến yếu tố phong thủy thì lại càng không nên chuyển trung tâm đầu não của quốc gia lên một nơi sơn cùng thủy tận, bị bao bọc 3 mặt là núi như Ba Vì, trừ trường hợp có chiến tranh”, ông Thuyết nói thêm. Còn theo đại biểu Nguyễn Ngọc Đào, không xét đến khía cạnh tâm linh thì cũng cần loại bỏ hoàn toàn ý tưởng này vì không cần thiết phải xây dựng một trung tâm hành chính quá hoành tráng, xa xỉ như vậy.

Góp ý về vấn đề thực hiện Đồ án trong tương lai, các đại biểu đều thống nhất việc này phải được quản lý chặt chẽ và nhất quán. Đại biểu Thuyết lo ngại nếu quản lý không chặt sẽ lại tái diễn tình trạng đô thị kiểu nhà ống với diện tích nhỏ của Hà Nội hiện nay khi bị các đầu nậu lớn thao túng.  Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Đào, Bộ Xây dựng nên làm chắc từng đô thị vệ tinh với các điểm nhấn cụ thể trong mỗi giai đoạn 5 năm hay 10 năm, tránh phân kỳ đầu tư dàn trải. “Trước mắt, nên tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thiện Đồ án một cách tốt nhất với những quy hoạch chi tiết mọi vấn đề liên quan để đảm bảo hài hòa mục tiêu phát triển kép giữa đô thị và con người, giữa kinh tế xã hội và môi trường. Làm tốt Đồ án quy hoạch thì hãy tính đến việc làm tốt quá trình thực hiện”, đại biểu Đặng Như Lợi (Cà Mau) góp ý thêm.