13:38:05 Thứ hai, 12/07/2010
Thúc đẩy hợp tác năng lượng
Hoàng Minh
(baodautu.vn) Thúc đẩy hợp tác năng lượng nội khối ASEAN và với các đối tác khác sẽ là chủ đề chính của Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 28 (AMEM 28), diễn ra tại Đà Lạt từ 19 đến 23/7/2010.
Trước đó, Chương trình Hành động ASEAN về hợp tác năng lượng giai đoạn 2010-2015 đã được AMEM 27 thông qua tại Myanmar vào tháng 7/2009, với hàng loạt nội dung đáng chú ý như liên kết lưới điện ASEAN, đường ống gas xuyên ASEAN, thúc đẩy đầu tư thương mại và đầu tư than nội khối ASEAN, bảo tồn và hiệu quả năng lượng, năng lượng tái tạo, chính sách và kế hoạch năng lượng, năng lượng hạt nhân dân sự. AMEM 27 cũng đề ra kế hoạch hợp tác năng lượng giữa ASEAN với các đối tác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, Ấn Độ, New Zealand, EU, Mỹ và Nga về các vấn đề thị trường năng lượng, nhiên liệu sinh học, sử dụng năng lượng có hiệu quả, phát triển các dự án thủy điện nhỏ…

Ông Đỗ Hữu Hào, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, trong  nhiều lĩnh vực của ngành năng lượng, hợp tác giữa Việt Nam với các nước ASEAN cũng như với các nước đối tác đang diễn ra rất sôi động.       Cụ thể, trong lĩnh vực năng lượng,           Việt Nam đang bán điện cho Campuchia, mua điện từ Trung Quốc, chuẩn bị nối lưới điện với Lào hay tuyến đường ống dẫn khí PM 3 – Cà Mau với Tập đoàn Petronas (Malaysia). Ngoài ra, Việt Nam cũng đang hợp tác với Nga để phát triển nhà máy điện hạt nhân, thực hiện các hợp đồng phân chia sản phẩm dầu khí tại Việt Nam với các đối tác như Petronas (Malaysia), SK (Hàn Quốc), Nippon Oil (Nhật Bản); hay các dự án ở khâu lọc hóa dầu hợp tác với Idenmitsu, Mitsui (Nhật Bản), Siam Cement (Thái Lan). Các doanh nghiệp Việt Nam cũng tìm kiếm các cơ hội đầu tư ở các nước ASEAN trong lĩnh vực năng lượng thông qua các hợp đồng dầu khí tại Indonesia, Lào, Myanmar; đầu tư nhà máy điện tại Lào, Campuchia hay đang tìm kiếm các cơ hội mua than từ Indonesia, Australia.

Tuy nhiên, ông Hào cũng thừa nhận rằng, các thoả thuận hợp tác nói trên trong ngành năng lượng chủ yếu mới dừng ở mức độ song phương, mà chưa trở thành liên mạng trong ASEAN như các nước thành viên mong muốn.

Trong số những lý do khiến cho việc hợp tác đa phương về năng lượng  khu vực ASEAN chưa được như mong đợi, phải kể tới sự phát triển chưa tương đồng giữa các nước thành viên. Chẳng hạn, như việc liên kết lưới điện ASEAN, một cơ hội giúp phát triển thị trường điện nội khối, đặc biệt là bổ sung nguồn cung từ bên ngoài, khi nguồn điện trong nước chưa đáp ứng được đủ cầu – như việc Việt Nam đang gặp phải tình trạng căng thẳng về cung cấp điện vào những ngày nắng nóng hiện nay - đang gặp phải thách thức về mặt kỹ thuật khi hệ thống lưới điện giữa các nước chưa đồng nhất.

Để làm tiền đề cho việc liên kết lưới điện trên hệ thống lớn của cả Tiểu vùng sông Mekong, tiến tới khu vực ASEAN, hiện Bộ Công thương Việt Nam đang triển khai Dự án hỗ trợ kỹ thuật cho Lào, Campuchia về Quy hoạch khai thác tiềm năng thủy điện tại Lào, Campuchia và Quy hoạch đấu nối lưới điện của Lào, Campuchia với các nước láng giềng. Các tài liệu liên quan đến vấn đề này cũng sẽ được trình Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ba nước Việt Nam – Lào – Campuchia tại Đà Lạt với mục tiêu sẽ thống nhất được quan điểm về kết nối lưới điện và các giải pháp cụ thể.

Ngay như việc phát triển đường ống khí đốt liên kết cả khu vực ASEAN từng có các kế hoạch lớn, nhưng tới nay, chưa thể thành hiện thực. “Thái Lan và Malaysia trước đây được dự báo là có tiềm năng khí đốt lớn và cũng muốn chia sẻ với các nước thành viên ASEAN khác thông qua hệ thống đường ống khí đốt liên thông giữa các nước ASEAN. Tuy nhiên, qua cuộc khủng hoảng năng lượng mới đây có thể thấy, trên thực tế, các trữ lượng này chưa thật dồi dào, nên việc phát triển mạng lưới đường ống khí đốt chưa được đẩy mạnh”, ông Hào nói.