Tuy nhiên, một điểm khác với trước đây là, thay vì gia tăng khuyến mãi cho các kỳ hạn tiền gửi ngắn ngày, các ngân hàng bắt đầu chuyển hướng kích thích người gửi tiền quan tâm đến kỳ hạn tiền gửi dài hạn. Do đó, trong những ngày qua, một số ngân hàng đã bắt đầu giảm lãi suất kỳ hạn tiền gửi ngắn ngày so với mức trần cho phép.

Cụ thể, Sacombank chính thức điều chỉnh lãi suất huy động tiền gửi kể từ ngày 26/2 đối với VND ở kỳ hạn từ 1 - 3 tháng. Theo đó, ngân hàng này áp dụng mức lãi suất 10,44%/năm cho kỳ hạn 1 - 3 tháng và 4 - 5 tháng giảm còn 10,14%/năm, 6 - 12 tháng là 10,2%/năm và các kỳ hạn còn lại là 10,32%/năm. Còn Eximbank từ tháng 3/2010 sẽ áp dụng mức phí quản lý tài khoản tiền gửi không kỳ hạn là 5.500 đồng/tài khoản/tháng.

Qua trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, Chủ tịch HĐQT một ngân hàng cổ phần cho rằng, so với thời gian qua, bắt đầu từ tháng 3/2010, các ngân hàng đã có phần dễ thở hơn trong hoạt động cho vay, vì được thực hiện cơ chế lãi suất thỏa thuận đối với khoản vốn trung và dài hạn. Trên thực tế, tăng trưởng dư nợ trung, dài hạn không tăng trong những tháng cuối năm 2009, vì phải áp dụng trần lãi suất cho vay là 12%/năm.

Có ý kiến còn cho rằng, một khi đã mở rộng cho vay lãi suất thỏa thuận trung, dài hạn, thì sẽ khó loại trừ được khả năng các nhà băng dùng thủ thuật để đẩy kỳ hạn cho vay từ 365 ngày (1 năm - vốn ngắn hạn) lên kỳ hạn 366 ngày (trên 1 năm - được xem là vốn dài ngày) để hưởng lãi suất cho vay thỏa thuận. Vì thế, theo vị chủ tịch HĐQT trên, việc mở rộng cơ chế lãi suất cho vay thỏa thuận sẽ kích thích phát triển tín dụng, nhưng lại vô tình làm méo mó lãi suất. Theo quy định hiện nay, các ngân hàng chỉ được phép sử dụng 30% vốn ngắn ngạn cho vay trung và dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động về hiện chủ yếu ngắn hạn.

 Như vậy, để có nguồn cho vay, ngân hàng phải huy động vốn dài ngày bằng mọi cách. Chính vì vậy, cạnh tranh về huy động tiền gửi sẽ càng trở nên gay gắt và khó có thể tránh được việc vượt trần cho phép hiện nay là 10,5%/năm. Do đó, việc bỏ trần lãi suất là cần thiết, đồng thời tạo điều kiện tốt hơn cho huy động vốn.

Nếu nhìn vào thực tế, lãi suất cơ bản đang mất dần ý nghĩa, nhất là sau khi NHNN ban hành Thông tư 07 cho phép ngân hàng thương mại được cho vay theo lãi suất thỏa thuận đối với vốn trung và dài hạn. Vì vậy, việc duy trì lãi suất cơ bản được xem là không cần thiết.

Ông Bùi Tấn Tài, Phó tổng giám đốc ACB cho biết, so với trước Tết, vốn huy động về của ngân hàng đã được cải thiện. Tuy nhiên, với tình hình thị trường hiện nay, việc huy động nguồn vốn trung và dài hạn không hề dễ.

Mặc dù là một trong những ngân hàng có nguồn vốn huy động dồi dào, đồng thời luôn chủ trương duy trì cân đối hợp lý về nguồn vốn và sử dụng vốn và khả năng thanh khoản cao để đáp ứng nhu cầu tín dụng hợp lý của khách hàng, nhưng ACB cũng ưu tiên cấp tín dụng cho các đối tượng khách hàng vay vốn và trung dài hạn kết hợp với vay vốn ngắn hạn, sử dụng các dịch vụ ngân hàng khác tại ACB, như thanh toán quốc tế, tiền gửi, thẻ tín dụng...; khách hàng xuất khẩu; cho vay phục vụ sản xuất các mặt hàng thiết yếu, phục vụ đời sống...

Theo đánh giá của một chuyên gia trong ngành tài chính, trước diễn biến thị trường hiện nay, lãi suất cơ bản có thể sẽ được thay đổi trong những tháng tới.