Năm 2009, Bộ Tài chính thí điểm phát hành trái phiếu chính phủ bằng ngoại tệ. Qua 3 đợt phát hành, ngân sách chỉ huy động được 470 triệu USD; có đợt huy động không đạt khối lượng chào bán.
Điều này cho thấy, nguồn ngoại tệ trong nước không thực sự dồi dào. Hơn nữa, toàn bộ số trái phiếu ngoại tệ này đều có thời gian ngắn hạn, trong khi chúng ta cần vốn dài hạn để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, việc phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ trong năm 2009 đã cho thấy đáp ứng được nhu cầu của nhà đầu tư, tiết kiệm chi phí huy động và tăng cường khả năng tập trung ngoại hối vào cho Nhà nước?
Đợt thử nghiệm phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ đã chứng tỏ nguồn vốn dài hạn bằng ngoại tệ của các định chế tài chính trong nước không nhiều nên sau khi tính toán, chúng tôi thấy khó có khả năng phát hành thêm, đặc biệt là phát hàn trái phiếu dài hạn.
Nếu có tiếp tục phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ thì cũng chỉ xem đây là 1 kênh để tăng thêm nguồn lực trong những điều kiện nhất định và chỉ nhằm mục tiêu tập trung nguồn ngoại tệ về Nhà nước chứ không phải nhằm mục tiêu huy động vốn cho nền kinh tế.
Vậy theo quan điểm của ông thì có nên phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ không?
Không nên phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ ở thị trường vốn trong nước. Nguồn vốn ngoại tệ nhất định phải được huy động trên thị trường vốn quốc tế, còn thị trường trong nước thì chỉ huy động đồng nội tệ.
Nởi nếu quá chú trọng vào việc huy động ngoại tệ ở thị trường trong nước thì nền kinh tế dễ rơi vào tình trạng đô-la hoá.
Nhưng nếu đẩy mạnh huy động vốn trên thị trường quốc tế sẽ dẫn tới nợ quốc gia tăng, ảnh hưởng đến an ninh tài chính, thưa ông?
Nợ quốc gia của chúng ta trước khi phát hành 1 tỷ USD vốn TPQT là dưới 30% GDP. Sau khi phát hành, nợ quốc gia có tăng lên, nhưng cũng chỉ hơn mức 30% GDP. Theo thông lệ quốc tế thì nợ quốc gia dưới 50% GDP là tương đối an toàn.
Trong đợt đi chào bán TPQT lần này (từ ngày 18/1 đến 25/1/2010), các nhà đầu tư đánh giá cao hệ số an toàn nợ quốc gia của Việt Nam, mà bằng chứng rõ nhất là mặc dù không gặp thuận lợi trong đợt phát hành lần này, nhưng chúng ta vẫn huy động đủ 1 tỷ USD với lãi suất 6,95%/năm; khối lượng chào mua gấp 2,4 lần khối lượng chào bán.
Nhà đầu tư khu vực nào quan tâm nhất tới TPQT do Việt Nam phát hành?
Các nhà đầu tư Hoa Kỳ mua 56% tổng khối lượng trái phiếu; nhà đầu tư châu Á mua 28%, nhà đầu tư châu Âu mua 16%.
Về cơ cấu, các quỹ đầu tư và công ty quản lý quỹ tài sản mua 73%; các quỹ bảo hiểm và hưu trí mua 10%; ngân hàng mua 7%.
Với tình hình này, theo ông, chúng ta có nên tiếp tục hướng ra thị trường vốn quốc tế?
Chúng ta vẫn đang hấp dẫn nguồn vốn ODA, nhưng trong vài năm tới, khi nền kinh tế Việt
Tôi cho rằng, việc đẩy mạnh huy động vốn trên thị trường quốc tế là chủ trương đúng đắn, bởi nợ quốc gia theo thông lệ quốc tế của chúng ta vẫn ở ngưỡng an toàn, thậm chí có đẩy mạnh huy động vốn trên thị trường quốc tế thì nợ quốc gia của Việt Nam vẫn ở ngưỡng an toàn.
