“Nếu tính đến yếu tố mùa vụ (Tết) rất đặc thù của Việt Nam khi đánh giá tăng trưởng tín dụng (hầu như quý I không tăng tín dụng), thì việc 4 tháng cuối năm tăng trưởng 20% còn lại là không quá cao và không quá nóng. Do đó, họ nhận xét tăng trưởng tín dụng nửa sau 2010 sẽ nhanh và rủi ro tăng theo là không đúng”, ông Hải nói.

Còn về tỷ lệ % tăng trưởng tín dụng cao, theo ông Hải, đúng là tăng trưởng tín dụng có thể cao về tỷ lệ %, nhưng về tuyệt đối thì không cao, đó là chưa kể thị phần tín dụng ACB còn rất nhỏ (trên dưới 4%). Với việc Fitch e ngại tăng trưởng tín dụng của ACB nhanh sẽ làm ảnh hưởng đến thanh khoản, ông Hải cho rằng, đây có lẽ là sự lo xa hơi quá, vì ACB luôn là một trong những ngân hàng có thanh khoản cao.

Fitch cũng e ngại tín dụng bằng ngoại tệ sẽ rủi ro nếu lạm phát tăng cao và tỷ giá bất ổn sẽ làm khách hàng khó trả nợ. Tuy nhiên, ACB cho rằng, tín dụng ngoại tệ của Ngân hàng chủ yếu là cho doanh nghiệp xuất khẩu hoặc khách hàng đã có các biện pháp bảo hiểm, nên rủi ro hầu như không có.

Vietcombank (VCB) cũng cho biết, Fitch tiến hành đánh giá độc lập dựa trên các thông tin công bố, chứ không theo chỉ định của Ngân hàng, đồng thời Fitch không có mặt tại Việt Nam, nên không có điều kiện sâu sát thực tế về hoạt động của các ngân hàng. Do đó, kết quả đánh giá của Fitch chưa thật chính xác và không phù hợp với thực tiễn.

Cũng như ACB, VCB đã lường trước kết quả này khi Fitch hạ bậc tín nhiệm đối với Việt Nam và đưa VCB vào diện đáng quan ngại (từ D xuống D/E, tiệm cận mức đánh giá dành cho các ngân hàng có vấn đề nghiêm trọng, cần đến sự trợ giúp từ bên ngoài).

Fitch cho rằng, hoạt động của VCB trong năm 2009 và nửa đầu năm 2010 bộc lộ sự mất cân đối khi tốc độ tăng trưởng tín dụng tăng vọt, trong khi hệ số an toàn vốn (CAR - vốn điều lệ trên tổng tài sản) không đạt yêu cầu. Theo Fitch, CAR theo chuẩn mực kế toán Việt Nam của VCB tính đến giữa năm 2010 chỉ đạt 8,45%, dưới mức tối thiểu theo quy định là 9%. Trong khi đó, đại diện VCB cho biết, đến thời điểm Fitch công bố bảng xếp hạng tín dụng, VCB vẫn chưa có báo cáo kiểm toán IFRS (theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế).

Fitch cũng e ngại tăng trưởng tín dụng nhanh sẽ ảnh hưởng đến CAR của ACB, nhưng theo ông Hải, hiện CAR của ACB đang trên 9% và theo quy định mới, ACB sẽ đáp ứng yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước bằng việc nâng vốn và phát hành vốn cấp 2. Như vậy, CAR của ACB sẽ đáp ứng yêu cầu tại Thông tư 13/TT-NHNN.

Theo các chuyên gia trong ngành tài chính – ngân hàng, trước hết, cũng phải nhận thấy, chuẩn mực kế toán nói chung và các quy định về hoạt động ngân hàng của Việt Nam cần được hoàn thiện dần trong quá trình hội nhập. Chuẩn mực về phân loại nợ xấu cũng như quy định về vốn tự có/tổng tài sản có rủi ro còn bộc lộ nhiều điểm chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, khiến mức độ nhạy cảm của vốn đối với tài sản rủi ro được các nhà đầu tư nước ngoài coi là thấp, dù thực tế chưa hẳn như vậy.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc các tổ chức định mức tín nhiệm như Fitch, Moody’s, S&P… nâng hay hạ mức tín nhiệm là chuyện bình thường. Không nên vì nâng hạng mà chủ quan hay hạ hạng thì quá lo ngại. Đây là các tổ chức lớn, có ảnh hưởng nhiều đến giới đầu tư, nhưng lại chỉ là tổ chức tư vấn và ít chịu trách nhiệm với các báo cáo của nhân viên mình. Đặc biệt, mỗi báo cáo phản ánh quan niệm của một cá nhân phân tích, nên yếu tố chủ quan rất cao, nhất là trong điều kiện họ thiếu thông tin và phải phân tích từ xa.