Đến thời điểm này, qua 6 tháng đầu năm, chúng ta có thể nhìn thấy khả năng thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế do Quốc hội đề ra là khá chắc chắn. CPI tháng 6/2010 tăng 0,22% so với tháng 5 là mức tăng thấp nhất kể từ năm 2004 trở lại đây. Có thể nói việc kiểm soát lạm phát đã thực hiện khá tốt. Năm nay, lạm phát có thể kiểm soát được ở mức khoảng 8%, còn mục tiêu tăng trưởng GDP trên 6,5% là có thể đạt được.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần phải thận trọng với những thách thức và khó khăn. Lãi suất cho vay của ngân hàng vẫn đang ở mức cao chính là rào cản đối với doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn vay. Tăng trưởng tín dụng 6 tháng đầu năm chỉ là 10,52% (cùng kỳ năm 2009 là 17%). Nếu luồng vốn tín dụng tiếp tục tăng trưởng chậm như vậy, thì khó đạt được tăng trưởng dư nợ tín dụng 25% trong năm nay. Do đó, cần phải nhanh chóng tháo gỡ các rào cản hành chính và trái nguyên lý, chẳng hạn như quy định chỉ cho phép ngân hàng đươc sử dụng 20% vốn huy động trên thị trường liên ngân hàng để cho vay…

Chủ trương giảm lãi suất đưa ra đã khá lâu, nhưng không dễ thực hiện. CPI của TP.HCM có dấu hiệu giảm, theo ông. đó có phải  là điều kiện tốt để giảm lãi suất cho vay?

CPI của TP.HCM giảm là tín hiệu đáng mừng, song với người gửi tiền điều quan trọng hơn là, so với các kênh đầu tư khác, lãi thu về có nhiều hay không. Do đó, ở Việt Nam, lãi suất thực dương là điều kiện cần để huy động được nguồn vốn tốt hơn, với mức hợp lý hơn, song chưa đủ để hạ lãi suất. Do đó, còn cần phải củng cố lòng tin của người dân cũng như hợp lý hóa các kênh điều tiết trong việc đầu tư vào nền kinh tế.

Vậy theo ông, lãi suất cho vay ở mức nào sẽ phù hợp với doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay cũng như trong các tháng tới?

Điều này rất khó nói, vì lãi suất chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, tác động. Theo tôi, Ngân hàng Nhà nước đang thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, mà biện pháp thắt chặt chủ yếu thông qua lãi suất. Với Việt Nam, lãi suất cơ bản không có nội hàm giống lãi suất cơ bản ở các nước trên thế giới. Vì thực tế, Việt Nam không cần tăng lãi suất cơ bản, thì mặt bằng lãi suất vẫn tăng rất cao, tăng đột ngột và điều đó ảnh hưởng đến hoạt động của các DN.

Tôi cho rằng, chính vì việc thắt chặt tiền tệ hiện nay, cộng với việc hạn chế sử dụng vốn trên thị trường liên ngân hàng không quá 20%, mà các ngân hàng nhỏ không được vay vốn giá rẻ trên thị trường liên ngân hàng. Vì thế, ngân hàng nhỏ phải tiếp tục duy trì lãi suất huy động ở mức cao, dẫn đến khó có thể giảm lãi suất cho vay.

Nhưng có ý kiến cho rằng, nếu cho phép các ngân hàng sử dụng nhiều vốn trên thị trường liên ngân hàng để cho vay, thì khó có thể tránh được tình trạng tín dụng tăng trưởng nóng như đã từng xảy ra trong năm 2007, thưa ông?

Theo tôi, tín dụng tăng trưởng nóng hay không còn gắn liền với hệ số an toàn vốn (hay còn gọi là hệ số k). Hệ số an toàn vốn cho phép ngân hàng được cho vay bao nhiêu trên tổng tài sản so với vốn tự có của ngân hàng.

Theo quy định, kể từ ngày 1/10/2010, các ngân hàng phải nâng tỷ số an toàn vốn từ 8% lên 9%. Các nước trong khu vực có thể đưa tỷ lệ an toàn vốn lên 11 – 12% và thậm chí có lúc lên tới 15%.

Điều này mới quyết định quy mô tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng. Ví dụ, vốn của một ngân hàng chỉ có 1.000 tỷ đồng, nếu muốn vay vốn trên thị trường liên ngân hàng hoặc vay ngoài công chúng, ngân hàng đó cũng chỉ được phép cho vay theo hệ số an toàn vốn là 9%, chứ không thể muốn cho vay bao nhiêu cũng được. Còn khi Ngân hàng Nhà nước đã kiểm soát hệ số an toàn vốn, thì ngân hàng muốn vay đâu cũng được, nhưng cuối cùng, chốt lại ngân hàng nhất thiết phải đảm bảo hệ số an toàn vốn 9%. Như vậy, có nghĩa là “lạt mềm sẽ buộc chặt hơn”.