16:27:50 Chủ nhật, 22/08/2010
Tác động hai mặt của một quyết định
Huy Kiên
Ảnh minh họa. Ảnh: Corbis
Việc Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa đồng Việt Nam với đô la Mỹ từ 18.544 đồng/USD lên 18.932 đồng/USD, áp dụng từ ngày 18/8, được ghi nhận là một sự điều chỉnh linh hoạt và cần thiết trong điều hành chính sách tiền tệ, tạo hiệu ứng tích cực cho nền kinh tế, nhưng đồng thời cũng kéo theo những hệ lụy đáng quan tâm.
Trước hết, quyết định điều chỉnh này được xem là chủ động và bình thường trong đời sống kinh tế, bởi nó được đưa ra trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước xác định trạng thái ngoại tệ trên toàn hệ thống vẫn đang dương. Theo Chủ tịch ủy ban Giám sát tài chính - tiền tệ quốc gia, ông Lê Đức Thúy, đây chưa phải là thời điểm căng thẳng nhất của thị trường ngoại tệ.

Ngân hàng Nhà nước cũng cho rằng, việc tăng tỷ giá lần này nhằm kiềm chế nhập siêu. Đây cũng là vấn đề mà Bộ Công thương nhấn mạnh khi đánh giá kết quả sản xuất công nghiệp, thương mại tháng 7 và 7 tháng đầu năm 2010. Kinh nghiệm quản lý và thực tiễn nền kinh tế còn cho thấy, việc kiểm soát nhập siêu phải được thực hiện hết sức quyết liệt trong 5 tháng còn lại của năm 2010, bởi dù hai tháng (6 và 7/2010) đã duy trì nhập siêu thấp hơn 20% so với xuất khẩu, nhưng hoạt động xuất nhập khẩu thường biến động trong những tháng cuối năm. Hơn nữa, có kiểm soát được nhập siêu, thì mới có thể đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô.

Về lý thuyết, việc tăng tỷ giá sẽ tác động tích cực đến xuất khẩu, góp phần tăng sức cạnh tranh của hàng Việt Nam trên thị trường thế giới. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu tháng 7/2010 của cả nước chỉ đạt 6,03 tỷ USD, giảm 4,6% so với tháng 7/2009.

Việc tăng tỷ giá lần này cũng được ghi nhận như một “liều thuốc” cắt kịp thời cho thị trường ngoại tệ đang nóng dần lên khi giá USD trên thị trường tự do đã vượt qua mức giá niêm yết của ngân hàng từ 1,25% đến 1,3%. Quyết định này sẽ thu hẹp chênh lệch tỷ  giá chính thức với tỷ giá trên thị trường tự do, giúp cải thiện dự trữ ngoại hối của Việt Nam.

Với quyết định mới, mức trần tỷ giá USD/VND mà các ngân hàng thương mại có thể giao dịch từ ngày 18/8/2010 là 19.500 VND, thay cho mức tối đa 19.100 VND trước đó. Mức giá trên sẽ giúp các ngân hàng thương mại thuận lợi hơn trong thu mua ngoại tệ, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của doanh nghiệp, góp phần ổn định và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc điều chỉnh tỷ giá cũng có tác động cân đối lại cung – cầu ngoại tệ, đề phòng những biến động xấu trên thị trường.

Mặc dù vậy, quyết định điều chỉnh tỷ giá lần này cũng không tránh khỏi những hệ lụy, bởi nó không chỉ tạo xung lực tăng giá một số mặt hàng trên thị trường trong nước, mà còn có thể tạo  rủi ro tỷ giá trong hoạt động kinh doanh và tín dụng tại những doanh nghiệp vay tiền đồng với lãi suất cao trong khi khi phải nhập khẩu nguyên vật liệu đầu vào sản xuất... Do vậy, thời gian tới, cùng với việc điều hành linh hoạt tỷ giá, cần có giải pháp phù hợp để kiềm chế lạm phát và hỗ trợ các doanh nghiệp vay vốn bằng VND để nhập khẩu nguyên vật liệu ổn định sản xuất, nhất là sản xuất hàng xuất khẩu.