Giải thích lý do tăng giá sữa, hầu hết doanh nghiệp đều cho rằng, do chi phí sản xuất, chi phí nhân công tăng cùng tỷ giá biến động mạnh.
Giá sữa liên tục tăng, ảnh hưởng không nhỏ tới quyền lợi của người tiêu dùng và câu chuyện quản lý mặt hàng này lại được “xới” lên, nhưng vẫn chưa có được giải pháp hữu hiệu.
Đơn cử, sau khi phương án quản lý giá mặt hàng sữa bằng giá trần của Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính) đưa ra trong năm 2009 bị bác bỏ, Bộ Tài chính lại tiếp tục có phương án quản lý mặt hàng này bằng cách bổ sung mặt hàng sữa vào danh mục bình ổn theo Thông tư 108/2008/TT-BTC.
Nếu điều này được thực hiện, doanh nghiệp sẽ phải thực hiện đăng ký giá bán và cơ quan quản lý nắm được giá sữa trên thị trường có bất hợp lý hay không. Các doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đăng ký giá bán, trong đó có thuyết minh mức giá. Để thực hiện đồng bộ việc đăng ký giá bán, quy định về quy chế tính giá tài sản, hàng hóa, dịch vụ, áp dụng phương pháp so sánh cũng được nghiên cứu sửa đổi để tạo cơ sở giám sát doanh nghiệp đăng ký giá bán có hợp lý hay không.
Song, cho đến khi thông tin Bộ Tài chính xây dựng thông tư quản lý riêng mặt hàng sữa được phát ra, thì dễ khẳng định rằng, cơ quan quản lý đang gặp khó trong việc tìm phương án quản lý giá mặt hàng này.
Trên thực tế, hiện thị trường Việt
Đã có những nghi ngờ liên quan tới sự gian lận của doanh nghiệp phân phối mặt hàng sữa trên thị trường thể hiện qua sự chênh lệch giá niêm yết và giá nhập khẩu là quá lớn. Giả sử doanh nghiệp không “down” giá nhập khẩu để trốn thuế, thì khoảng cách giữa giá nhập khẩu và giá bán trên thực tế quá lớn sẽ gây nghi ngờ cho các cơ quan quản lý.
Điều này đã từng được lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đặt ra, bởi trên thực tế, có trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu một loại sữa với giá cao hơn và bán trong nước với giá thấp hơn so với sản phẩm cùng loại của doanh nghiệp khác, nhưng vẫn có lãi. Nhắc lại vấn đề này, sẽ giúp cơ quan quản lý tìm thêm các biện pháp quản lý doanh nghiệp trong quá trình phân phối sản phẩm sữa trên thị trường.
Việc phụ thuộc phần lớn vào nguyên liệu nhập khẩu cũng là cái “cớ” để doanh nghiệp giải thích cho việc tăng giá bán. Do đó, nếu đòi hỏi sản xuất trong nước phải mạnh lên để tạo “đối trọng”, thì chưa thể thực hiện ngay một sớm, một chiều.
Biện pháp quản lý cho tới thời điểm này (nếu có) chỉ có thể tập trung vào khâu nhập khẩu và phân phối trên thị trường của doanh nghiệp. Để làm được điều này lại không dễ với bất kỳ một sản phẩm nào, chứ không riêng gì mặt hàng sữa.
Nghịch lý nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường, nhưng lại chẳng có cạnh tranh giảm giá đã diễn ra từ lâu, nhưng chưa có dấu hiệu chấm dứt. Điều này cho thấy cơ chế giám sát thị trường đang có “vấn đề”.
